BLOG

Witam na oficjalnym blogu kancelarii.
adw. Radosław Kostrubiec


Nowe zasady karania uchylania się od alimentacji po nowelizacji art. 209 k.k. znacznie rozszerzają możliwości osób uprawnionych w zakresie otrzymania zaległych alimentów. Przyjęte rozwiązanie umożliwia również osobie zobowiązanej uchylenie się od odpowiedzialności karnej poprzez zapłatę całości świadczenia alimentacyjnego. Wpis zawiera krótkie omówienie zmian Kodeksu karnego oraz Ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w oparciu o przykład okresowego świadczenia alimentacyjnego.

Polski ustawodawca poprzez wejście w życie wskazanej ustawy uzupełnia lukę umożliwiającą dotychczas pozostawanie bezkarnym osobom, które wykorzystując dobrą sytuację materialną samotnej matki uchylały się od realizacji obowiązku alimentacyjnego.

Uprzednio warunkiem karalności osoby uchylającej się od alimentów było „niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to narażenie jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych”. Przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. mógł zatem dopuścić się tylko ten, kto mógłby wykonać ciążący na nim obowiązek, ale nie czyni tego mimo realnych możliwości. Sprawca nie wypełniał zatem obowiązku, bo nie chciał go wypełnić lub ten obowiązek lekceważył (post. SN z17.4.1996 r., II KRN 204/96). W pojęciu uchylania się był zatem zawsze negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia, sprawiający, że nie dopełnia on swojego obowiązku, mimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. Do pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności konieczne było wykazanie, że celowo i umyślnie nie wykonuje on obowiązku opieki, mając jednocześnie świadomość możliwości jego wykonania. Istotne było szczególne nastawienie psychiczne sprawcy, wyrażające się w zamierzonej powtarzalności jego zachowania (por. Komentarz do art. 209 k.k. red. Grześkowiak, wyd. 4, Legalis).

Obecnie warunki karalności sprawcy tzw. „przestępstwa niealimentacji” są odmienne. Zgodnie z brzmieniem art. 209 §1 k.k. „kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.

Powyższe oznacza, że aby pociągnąć do odpowiedzialności osobę, która nie płaci alimentów należy spełnić następujące warunki:

1. Musimy uprzednio dysponować: orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem (np. w sytuacji wytoczenia powództwa o alimenty i zawarcia ugody skutkującej umorzeniem postępowania), bądź inną umową zawartą pomiędzy przedstawicielem uprawnionego lub uprawnionym a zobowiązanym.

2. Suma zaległości musi wynosić łącznie kwotę co najmniej trzykrotności należności miesięcznych zobowiązań alimentacyjnych. Oznacza to, że ustawodawcy nie chodzi jedynie o niepłacenie alimentów przez 3 miesiące, ale również o sytuacje, w których zobowiązany płaci tylko część kwoty co miesiąc. Np. gdy zasądzone alimenty wynoszą po 500 zł miesięcznie, a zobowiązany „niezgadzający się z orzeczeniem” płaci dobrowolnie tylko po 200 zł, popełnia wskazany czyn zabroniony po powstaniu zaległości w wysokości 1500 zł.

Ustawodawca nowelizacją dodał również §1a, który stanowi powtórzenie uprzednio określonej w art. 209 §1 k.k. przesłanki narażenia osoby uprawnionej na „niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych”, który zagrożony jest karą do 2 lat pozbawienia wolności.

W każdym przypadku osoba uprawniona, bądź jego przedstawiciel ustawowy np. matka może złożyć stosowne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, zgodnie z art.209§2 i §3 k.k. „ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu”.

Wprowadzone zmiany zawierają również korzystne rozwiązania dla samego zobowiązanego pozwalające mu na uniknięcie odpowiedzialności karnej poprzez zapłatę całości zaległości alimentacyjnych. W toku prowadzonego postępowania karnego osoba, wobec której istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 209 §1 k.k. po pierwszym przesłuchaniu jej w charakterze podejrzanego ma 30 dni na uregulowanie swoich zaległości. W przypadku, wykonania wskazanego wyżej obowiązku, jeżeli sprawca popełnił czyn z art. 209 §1 k.k. nie podlega on karze – wobec czego na podstawie art. 17 §1 pkt 4 k.p.k. prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne podlega umorzeniu.

Gdy został popełniony czyn z art. 209 §1a k.k. można odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że i tak wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.

Powyższe zmiany są zatem korzystne zarówno dla uprawnionych do alimentów jak i zobowiązanych. Podkreślenia wymaga, że obecnie ponad 1 000 000 dzieci w Polsce nie otrzymuje należnych im alimentów. Istotne w niniejszej nowelizacji jest akcentowanie dobra osoby, która faktycznie ma otrzymać alimenty tj. najczęściej dziecka. Zaostrzenie art. 209 k.k. ma za zadanie umożliwić faktyczną ściągalność alimentów poprzez uzupełnienie luki prawnej, która uprzednio pozwalała na bezkarne uchylanie się zobowiązanego od wykonywania posiadanych obowiązków.

Adwokat Radosław Kostrubiec Zamość 2017

Komentarze: 34

Kliknij tutaj, aby anulować odpowiadanie.



Edyta Czerwiec 7, 2017 o 9:00 pm

To co moge teraz zrobić jezeli sąd orzekł 2 miesiące temu że dluznik w ramach zadośćuczynienia za uchylanie sie od niepłacenia alimentów ma mi zaplacic po 10 tys na kazde dziecko a on nie zapłacił nic i wyjechal za granicę

Odpowiedz

    admin Czerwiec 10, 2017 o 9:05 am

    Aby udzielić Pani porady, konieczna jest znajomość całości orzeczenia, w szczególności rodzaju i wysokości kary wymierzonej wspomnianemu dłużnikowi, proszę o odpowiedź w prywatnej wiadomości a postaram się Pani pomóc,
    z wyrazami szacunku,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 8:03 am

    Udzielenie wyczerpującej i wiążącej odpowiedzi wymaga znajomości treści orzeczenia.
    Wyroki wydane w Polsce są możliwe do wyegzekwowania na podstawie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego, dodatkowo w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych podstawę stanowi: „Rozporządzenie Rady(WE) NR 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych”.

    Odpowiedz

Ania Czerwiec 8, 2017 o 12:01 pm

Ja dostaje pieniadze na dzieci z funduszu alimentacyjny ojciec dzieci nie pomaga mi w ich utrzymaniu od 9 lat co go czeka

Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 8:15 am

    Wówczas ma zastosowanie art. 209 k.k. oraz mogą go spotkać konsekwencje wskazane w wymienionym przepisie,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Karolina Czerwiec 8, 2017 o 12:13 pm

„Np. gdy zasądzone alimenty wynoszą po 500 zł miesięcznie, a zobowiązany „niezgadzający się z orzeczeniem” płaci dobrowolnie tylko po 200 zł, popełnia wskazany czyn zabroniony po powstaniu zaległości w wysokości 1500 zł.” A co w sytuacji, gdy płaci po 10 zł miesięcznie? Ile trzeba czekać, aż się uzbiera ten przykładowe 1500

Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 8:14 am

    Wszystko zależy od indywidualnych rozliczeń w Pani sprawie, należy poczekać (zgodnie z przytoczonym przykładem) na powstanie zaległości w wysokości 1500 zł,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Tomasz Czerwiec 8, 2017 o 3:52 pm

Komentarz bardzo rzeczowy aczkolwiek nurtuje mnie pytanie ,,dłużnik uniknie kary jeśli w ciągu 30 dni od przesłuchania spłaci zaległości,,jak to rozumieć?zaległości za ostatnie trzy miesiące od wejścia ustawy?czy całe powstałe np.od kilku lat zaległości?nikt tego nie precyzuje a przecież prawo nie działa wstecz?Pozdrawiam

Odpowiedz

Agnieszka Czerwiec 8, 2017 o 3:55 pm

Bardzo dobrze, że w końcu doszło do zmiany prawa. Tylko pozostaje pytanie, czy wierzyciel alimentacyjny może już złożyć wniosek o ściganie według nowych przepisów czy musi czekać, aż miną 3 miesiące od dnia wejścia w życie tych zmian.

Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 7:56 am

    Aby uniknąć zastosowania art. 4 par. 1 k.k. (w czasie popełnienia czynu obowiązywała ustawa względniejsza dla sprawcy), konieczne jest odczekanie okresu 3 miesięcy – wówczas mamy pewność co do użycia przepisów przewidujących nowe zasady odpowiedzialności.
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Iwona Czerwiec 8, 2017 o 6:00 pm

Witam
U mnie jest taka sytuacja,ze obecnie mam płacone alimenty co miesiąc, co prawda nigdy nie wiem czy dostane,kiedy i w jakiej kwocie, ale gdzieś od półtora roku dostaje alimenty co miesiac. Natomiast ma zaległości sprzed kilku lat w wysokości kolo 7000 zł. Dopominam sie o nie co jakiś czas ale.. Wiadomo zero odzewu. Czy po tej nowelizacji mam szanse na odzyskanie ich? Sprawa jest od 2012 u komornika i zero sciagalnosci. Delikwent pracuje ciągle na czarno,nie odbiera listów poleconych od komornika,nie otwiera mu drzwi.
Proszę o pomoc w jaki sposób mogę odzyskać zaległe alimenty.
Pozdrawiam
Iwona

Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 8:11 am

    W Pani sprawie konieczne jest skupienie się na samym postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciel jest podmiotem, od którego w istocie zależy prowadzenie egzekucji przez komornika sądowego, niezbędne jest składanie wniosków o dokonanie czynności w toku postępowania, bądź złożenie wniosku w trybie art. 913 §1 kpc,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Jola Czerwiec 8, 2017 o 8:31 pm

Proszę pana ojciec dziecka jest skazany przez sąd za nie płacenie na dziecko dwa lata temu i nic mu nie zrobili dalej sobie chula jak wolny ptak jest mi winny prawie 20 tyś.i co pan na to.

Odpowiedz

Magda Czerwiec 11, 2017 o 8:33 pm

Ojciec dziecka nie płaci od początku zasądzenia alimentów tj. maj 2016, egzekucje komornicze są bezskuteczne. Zgłosiłam na policje z art 209, we czwartek 8 czerwca 2017 , przyszło powiadomienie że prokurator odmawia wszczęcia postępowania wobec dłużnika, który całkowicie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego.

Odpowiedz

    admin Czerwiec 17, 2017 o 7:50 am

    W tej sprawie konieczna jest analiza stanu faktycznego, być może został zastosowany art. 4 par. 1 k.k. (w czasie popełnienia czynu obowiązywała ustawa względniejsza dla sprawcy). Jak wynika z treści wpisu istotny jest okres 3 miesięcy (przedstawiany przeze mnie w różnych konfiguracjach). Na efekty wprowadzonych zmian trzeba poczekać wspomniane 3 miesiące, wówczas nie będzie można powoływać się na art. 4 par 1 k.k. i sprawa może zakończyć się dla Pani odzyskaniem należności alimentacyjnych. W razie dalszych pytań proszę o wiadomość prywatną,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Tomasz Czerwiec 27, 2017 o 12:17 pm

Dzień dobry jak trzeba rozumieć ten przepis?mianowicie aby uniknąć kary trzeba w ciągu 30 dni w całości spłacić zadłużenie tak?ale za okres od wejścia ustawy tak jakby za 3 miesiące?a co z zaległościami z przed wejściem ustawy?Pozdrawiam

Odpowiedz

mirosława Sierpień 5, 2017 o 1:32 pm

GDZIE SIĘ UDAĆ I CO ROBIĆ ,JEŚLI PRZEBYWA W ZAKŁADZIE KARNYM ALIMENTÓW NIE PŁACI OD 4 LAT

Odpowiedz

Renata Sierpień 26, 2017 o 9:11 am

czy można zastosować ten zwowelizowany artykuł do sytuacji, gdy ojciec dziecka płaci regularnie bieżące alimenty, ale w związku z tym, że zapadł wyrok na wyższą kwotę alimentów posiada on zaległość w kwocie przekraczającej ta 3 miesięczna wysokość? wyrok zapadł w lutym tego roku, ale na dzień dzisiejszy zaległość przekracza 3 miesięczna wysokość alimentów

Odpowiedz

    admin Wrzesień 14, 2017 o 9:45 am

    Odpowiedź na to pytanie wymaga uzyskania większej ilości informacji, dlatego też proszę o wysłanie wiadomości prywatnej,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

magda Wrzesień 23, 2017 o 9:00 am

jezeli ustawa weszla 31 maja to alimenty majowe sa wliczane w ten 3 miesieczny dlug?

Odpowiedz

Iwona Listopad 22, 2017 o 6:52 pm

Pobieram alimenty z funduszu od 13 lat corka jest dorosla ale studiuje podjela pracę bo alimenty 350 zl
Były niewystarczające aby sie utrzymac wiec fundusz jej nie wypłaci po przekroczy dochód 720 ja również stracę na młodszego syna bo dochody też mi przekroczy .ojciec dzieci ma zadłużenie na 60 tyś a komornik nic nie robi tylko wysyłał co jakiś czas zawiadomienia co mogę zrobić ?

Odpowiedz

    admin Listopad 26, 2017 o 9:33 am

    Najprostszym sposobem jest sądowe podwyższenie kwoty alimentów,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Klaudia Grudzień 5, 2017 o 3:05 pm

Czy moje zeznania na polo ji jako świadek o niealentacji zostana przesłane do mopsu

Odpowiedz

dorota Grudzień 14, 2017 o 10:20 pm

witam
zlozyłam oniesienie do prokuratury o sciganie byłego meza niepłacenie alimentów ale w chwili obecnej mam inne klopoty zdrowotne na glowie i nie mam sił na rozprawy itp …chce wycofac oskarzenie wystarczy pisemnie wysłać do prokuratury????

Odpowiedz

Marcin Styczeń 28, 2018 o 1:18 pm

Witam,
Jak należy interpretować znowelizowany art. 209 par1 kk. w sytuacji jeśli alimenty są płacone na bieżąco w trakcie wejścia nowych przepisów i nie ma od tego okresu żadnych zaległości, natomiast są zaległości za okres poprzedni (przed wejściem nowelizacji). Nadmieniam że równolegle wraz z bieżącymi alimentami płacone są również zaległości w różnych kwotach miesięcznych. Więc jak w ogóle rozumieć ten przepis? Przepis zawiera że aby uniknąć kary trzeba w ciągu 30 dni w całości spłacić zadłużenie, pytanie tylko czy za okres od wejścia ustawy tak jakby za 3 miesiące? Czy również liczą się te zaległości z przed wejścia nowej ustawy w życie? Nie dotarłem do przepisów, które w jasny sposób to precyzują. Nadmieniam że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art 209 par 1 kk zostało złożone 3 miesiące po wejściu w życie znowelizowanej ustawy.

Odpowiedz

Lukasz Luty 10, 2018 o 6:35 pm

MO ja sytuacja jest taka. Początkowo alimenty płaciłem w całości utrata pracy spowodowała ze wpłacalem nie pełne kwoty . Żona odrazu po zasadzonych alimentach podała mnie do komornika gdyż z marszu sąd uznał jej zaległe za 6 miesiecy wstecz pieniądze dawałem jej do ręki mój błąd nie miałem jak tego udowodnić. Z biegiem czasu znalazłem prace i znowu miałem na pełne kwoty ale dług juz był zacząłem wiec wpłacać większe kwoty żeby starczyło na bieżące i zaległe. Jednak nie mogłem i nie mogę tego długu spłacić.Od paru lat place więcej niż powinienem. Nie uchylalem się i nie uchylam od płacenia. Miałem taki okres ze te wpłaty były słabe albo nie było wcale ale nie było to spowodowane tym ze nie chciałem płacić tylko nie miałem faktycznie środków. Dodam że nadrabiam zaległości i robie to na bieżąco na długo przed wejściem ustawy.Chciałbym się dowiedzieć co w takim przypadku? Obecnie utrzymuje również drugie dziecko z drugiego małżeństwa i płace alimenty na pierwsze. Chciałem wpłacać na konto byłej żony ale ta nie chce dojść do porozumienia bo jak stwierdziła jej jest wygodniej pobierać z funduszu. Uważa że tu ma pewność że co miesiąc ma pieniądze a mi nie wierzy ze będę płacił. Bylem w funduszu tam powiedzieli dogadaj się pan z zona a tym czasem plac do komornika żeby te wpłaty były. Teraz jestem przastępca jak pan myśli sąd jakoś to uwzględni ze miałem i mam chęć spłaty długu? Czy znowu moja rodzina się rozpadnie bo mnie zamkna czy coś. Dowody i kwoty wpłat mam wszystkie. Rozumie te kobiety które nie dostają pieniędzy bo ojciec nie płaci bo nie chce. Wrzucili nas do jednego worka płacących z zaległości ami i tych co mają gdzieś to co się dzieje z ich dziecmi

Odpowiedz

Sławek Październik 6, 2018 o 6:23 am

Parter ma nowy związek Małżeński i ma dwoje małych dzieci .ma zaległe alimenty z poprzedniego związku jest obecnie jedynym żywicielem tej rodziny . była partnerka podała go z art209 co wtedy stanie się może trafić do więzienia a wiem że nie jest wstanie uregulować całości zadłużenia i skończył mu się wyrok w zawieszeniu z art. 207 . taki człowiek przecież nie może trafić za kratki bo ucierpią kolejne dzieci jak to wygląda z punktu prawa

Odpowiedz

    admin Październik 7, 2018 o 5:11 pm

    Dzień dobry,
    wszystko zależy od całości okoliczności sprawy oraz od treści zarzutu.
    Należy zauważyć, że art. 209 k.k. mówi o kilku czynach zabronionych a w zasadzie o typie podstawowym i kwalifikowanym. Jeżeli wskazana osoba ma zarzut z art. 209 §1 k.k. to wówczas w świetle obowiązujących przepisów podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. Jeżeli natomiast zarzut zawiera art. 209 §1a k.k. wówczas kara ta może wynosić nawet 2 lata pozbawienia wolności.
    Możliwość zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności reguluje przede wszystkim art. 69 §1 k.k. „sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności „. Powyższe oznacza, że przy uprzednim orzeczeniu kary warunkowo zawieszonej nie jest możliwe kolejne warunkowe zawieszenie z uwagi na uprzednio wydany wyrok wymierzający karę pozbawienia wolności.
    Wskazać jednak należy, że w sprawach z art. 209 k.k. wiele zależy od daty popełnienia czynu – dlatego też konieczne jest zasięgnięcie porady prawnej w oparciu o przedstawienie całokształtu okoliczności sprawy.

    Odpowiedz

Iwona Listopad 21, 2018 o 2:15 pm

Witam!
Partner ma zaległe alimenty na dwójkę dorosłych już dzieci, obecnie pracuje i komornik pobiera mu z wynagrodzenia 60%. W związku z moim partnerem mam dwie córki w wieku 8 i 4 lat, jest on jedynym żywicielem naszej rodziny. Po odtrąceniu alimentacyjnym na dzieci z poprzedniego związku zostaje nam około 700 zł wynagrodzenia, z czego jeszcze 100 odpada na dojazdy do pracy. Zasiłki z MOPR nam nie przysługują (pomijając 500+). Czy możliwe jest obniżenie lub uchylenie spłaty zaległości alimentacyjnych w związku z utrzymywaniem drugiej rodziny?

Odpowiedz

    admin Listopad 25, 2018 o 8:24 am

    Dzień dobry,
    proszę rozważyć powództwo o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z uwagi na możliwość samodzielnego utrzymania wspomnianej dwójki dorosłych już dzieci – powyższe zależy od wielu czynników, dlatego, abym mógł udzielić porady co do ewentualnej zasadności pozwu musiałbym poznać więcej szczegółów dotyczących całokształtu okoliczności sprawy,
    adw. Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

ROBERT Październik 4, 2019 o 12:10 pm

Witam uchylalem się od alimentów dostałem karę w zawieszeniu i płace alimenty by nie pójść do więzienia ale dostałem list z aktem oskarżenia o uchylaniu się od płacenia za inny okres.. Czy jeśli place i wykazuje dowody wpłaty a sprawa będzie się toczyć o inny okres świadczeń czy odwiesza mi karę w zawieszeniu czy dolozą?

Odpowiedz

    admin Październik 6, 2019 o 11:18 am

    Dzień dobry,
    niestety podał Pan zbyt mało okoliczności sprawy, aby móc odpowiedzieć na pytanie. Proszę o kontakt w wiadomości e-mailowej – postaram się wyjaśnić wszelkie wątpliwości,
    adwokat Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz

Stanisław Maj 24, 2020 o 4:49 am

A co mówi konstytucją RP że prawo nie działa w stecz i jeżeli ktoś był zadłużony przed wejściem ustawy z 2017 roku, to czy jego zadłużenie powinno być brane pod uwagę? Czy nie było by to jawnym złamaniem konstytucji?

Odpowiedz

    admin Czerwiec 1, 2020 o 5:23 am

    Zadłużenie przed wejściem w życie nowych przepisów nie jest brane pod uwagę,
    adwokat Radosław Kostrubiec

    Odpowiedz


Ostatnio na blogu